Dz.Urz.MG.1985.1.1 ZARZĄDZENIE Nr 3MINISTRA HUTNICTWA I PRZEMYSŁU MASZYNOWEGOz dnia 30 marcu 1985 r.w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego(Dz. Urz. MG z dnia 29 czerwca 1985 r.)Na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 rentowy uznał odwołującemu okres pracy w szczególnych warunkach od 02.05.1973 r. do 31.05.973 r. i od 01.08.1978 r. do 01.03.1987 r. wynoszący 8 lat 8 miesięcy i 1 dzień. Organ rentowy nie uznał odwołującemu okresu pracy w szczególnych warunkach na stanowisku szlifierza w okresie od 01.06.1973 r. do 31.07.1978 i od 02.03.1987 r. do Prawo do emerytury pomostowej zależy więc od tego, czy pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez okres co najmniej 15 lat, a nie od tego, czy był umieszczony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. O tym, że pracownik spełnia ten t mieć co najmniej 15 lat pracy wszczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywanej w pełnym wymiarze czasu pracy, t wykonywać przed 1 stycznia 1999 r. – co najmniej przez jeden dzień – pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienioną w starych wykazach prac (art. 32 i 33 ustawy . Zawody i ich potencjał Zdarza się, że w zakładzie pracy środowisko pracy jest szkodliwe dla pracownika. Wówczas pracodawca ma dodatkowe obowiązki, a pracownik dodatkowe przywileje. Jakie warunki uznawane są za szkodliwe i co warto wiedzieć o szkodliwych warunkach pracy? Spis treści Praca w warunkach szkodliwych a Kodeks PracySzkodliwe warunki pracyPraca w warunkach szkodliwych – wykaz zawodówDodatek za pracę w warunkach szkodliwychObowiązki pracodawcySzkodliwe warunki pracy trzeba badaćPracownik ma swoje prawa, ale… Praca w warunkach szkodliwych a Kodeks Pracy W Kodeksie Pracy ustawodawca wyraźnie rozróżnia dwa pojęcia – szkodliwe warunki pracy oraz szczególne warunki pracy. Nie należy ich ze sobą mylić. Praca wykonywana w szczególnych warunkach upoważnia pracowników do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Co więcej, ustawodawca sporządził listę zawodów, co do których można mówić, że są one wykonywane w szczególnych warunkach. Zatrudnienie pracownika w warunkach szkodliwych dla zdrowia występuje, gdy dopuszczalne stężenia lub natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia zostają przekroczone. Szkodliwe warunki pracy mają negatywny wpływ na zdrowie zatrudnionego, a przebywanie w nich może wiązać się z rozwojem różnych chorób. Z tego względu pracownicy wykonujący pracę w warunkach szkodliwych mają szereg specjalnych uprawnień, zaś pracodawcy – szereg obowiązków. Szkodliwe warunki pracy By wiedzieć, w jaki sposób zapobiegać powstawaniu szkodliwych warunków pracy lub móc je ograniczać, konieczne jest zdobycie wiedzy na ich temat. Warto więc ustalić, czym są zatem szkodliwe warunki? Zgodnie z przepisami, przyczyny ich powstawania dzieli się na trzy grupy czynników: szkodliwe – mogą doprowadzić do rozwoju tzw. choroby zawodowej, czyli takiej, której przyczyny ewidentnie wskazują na wykonywany zawód; uciążliwe – mogą mieć wpływ na ogólne samopoczucie pracowników, ale nie prowadzą do trwałego pogorszenia stanu zdrowia czy chorób; niebezpieczne – mogą prowadzić do wypadku przy pracy, w wyniku którego pracownik może odnieść urazy lub stracić zdrowie, a nawet życie. Do czynników szkodliwych zaliczyć można czynniki fizyczne (hałas, niebezpiecznie narzędzia, wysoka temperatura otoczenia, nietypowe otoczenie itp.), chemiczne (substancje drażniące, żrące, toksyczne, trujące itp.) i biologiczne (pleśń, bakterie, wirusy, grzyby itp.). Pracodawca, w którego zakładzie pracy zostały stwierdzone szkodliwe warunki pracy, musi bezwzględnie dostosować się do przepisów BHP. Te szczegółowo określają, w jaki sposób pracodawca ma zabezpieczać i chronić swoich podwładnych, tak, aby w jak największym stopniu zminimalizować zły wpływ na ich zdrowie. Zapewnienie pracownikom bezpieczeństwa i ewentualnej, niezwłocznej pomocy jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy wobec zatrudnianych osób. Praca w warunkach szkodliwych – wykaz zawodów Które zawody klasyfikowane są jako wykonywane w warunkach szkodliwych? Do takich zajęć zaliczyć można wszystkie te wykonywane w szkodliwych środowiskach. Będą to więc zawody związane z górnictwem, hutnictwem, energetyką, chemią, budownictwem, przemysłem ciężkim, transportem, rolnictwem czy gospodarką komunalną. Osoby parające się pracą w takich miejscach mają na co dzień do czynienia z niebezpiecznymi maszynami, wyjątkowo trudnymi warunkami, specyficznym otoczeniem, groźnymi substancjami, oparami i pyłami, hałasem i chronicznym, silnym stresem. Wszystko to składa się na warunki, które są mocno szkodliwe i zagrażają zdrowiu, a nawet życiu pracowników. Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych W prawie nie ma przepisów, które nakładają na pracodawcę obowiązek wypłacania pracownikom dodatków z tytułu pracy w szkodliwych warunkach. Istnieje jednak dodatek do emerytury za warunki szkodliwe wypłacany przez ZUS. Wszelkie kwestie z tym związane powinny zostać określone i uregulowane w regulaminie pracy i wynagradzania. To, czy pracodawca chce zapewnić swoim podwładnym takie świadczenie, zależy jednak wyłącznie od niego i jego dobrej woli. Współcześnie niestety jest to coraz rzadziej spotykane. W skrajnych przypadkach pracownikom udaje się wynegocjować takie świadczenia, lub zostają im one przyznane po interwencji związków zawodowych. Wcześniejsza emerytura a warunki szkodliwe Pracownicy mają prawo do wcześniejszej emerytury, jeśli przez co najmniej przez 15 lat wykonywali pracę w warunkach szczególnych. Z tytułu wykonywanej pracy, można przejść na emeryturę wcześniej składając wniosek do ZUS-u. Pracownik może zdecydować się również na dodatek do emerytury za warunki szkodliwe na podstawie 15-letniego stażu w pracy, która narażała go na niebezpieczne czynniki. Rekompensata pieniężna może wynosić od 100 do 400 złotych. Obowiązki pracodawcy Podmiot zatrudniający, w którego zakładzie pracy pracownicy są narażeni na szkodliwe warunki pracy, ma obowiązek prowadzenia ewidencji czynników szkodliwych dla zdrowia. Rejestr ten należy prowadzić zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy z dnia 2 lutego 2011 r. Rozporządzenie określa tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywanych badań i pomiarów. Opisuje także przypadki, w których takie pomiary należy przeprowadzać regularnie i stale. Zawarte są w nim także wymagania, jakie powinny spełniać laboratoria, w których bada się warunki pracy. Dodatkowo załączone są także wzory odpowiednich dokumentów z instrukcjami, jak je wypełniać i udostępniać. Po wykonaniu pomiarów i otrzymaniu wyników, pracodawca musi niezwłocznie przedstawić je swoim pracownikom. Ma obowiązek przekazać im wyniki badań oraz szczegółowo je objaśnić. Rejestr czynników szkodliwych pracodawca ma obowiązek przechowywać aż przez 40 lat, licząc od dnia dokonania ostatniego wpisu. Wszystko po to, by pracownik, który np. zrezygnował z pracy i wykryto u niego chorobę zawodową, mógł domagać się świadczeń. Pracodawca, który zapomniał o tym obowiązku, może zostać ukarany wysoką grzywną. Szkodliwe warunki pracy trzeba badać Z uwagi na fakt, że wspomniane czynniki występujące na stanowisku pracy są szkodliwe i mogą prowadzić np. do rozwoju choroby zawodowej, tak jak już to zostało opisane, niezbędne jest dokonywanie pomiarów i badań wspomnianych czynników. Badania mogą być przeprowadzone jedynie przez upoważnione do tego podmioty, głównie laboratoria, np. instytutów naukowych PAN, szkół wyższych, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Sanitarnej MSWiA oraz wszystkich jednostek, które uzyskały certyfikat w zakresie wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, oraz które dysponują sprzętem wymaganym do przeprowadzenia takich badań i pomiarów. Warunki szkodliwe a obowiązki pracodawcy Od dnia rozpoczęcia swojej działalności pracodawca ma 30 dni na wykonanie wszystkich potrzebnych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w swoim przedsiębiorstwie. Co więcej, takich pomiarów pracodawca musi później dokonywać stosunkowo często, gdyż w przypadku każdej zmiany w wyposażeniu technicznym czy procesie technologicznym, czynniki i warunki szkodliwe mogą się zmienić. Zainstalowanie nowych maszyn lub użycie nowych środków może spowodować powstawanie szkodliwych warunków pracy. Pracodawca zawsze powinien mieć się na baczności. Dzięki temu możliwe jest uważne monitorowanie poziomu szkodliwych warunków, zaś pracodawca może podejmować decyzje, pozwalające mu na ograniczenie emisji niebezpiecznych czynników i zwiększyć poziom bezpieczeństwa w miejscu pracy. Pracownik ma swoje prawa, ale… Z punktu widzenia każdego zainteresowanego pracownika ogromne znaczenie ma to, że wykonując pracę w szkodliwych warunkach może mieć prawo do dodatku właśnie z tego tytułu. Niestety, aktualnie w przepisach próżno szukać informacji o konieczności wypłaty przez pracodawcę dodatku do wynagrodzenia osobom zatrudnionym w szkodliwych warunkach. Wszystko zależy więc tylko od tego, na jakiego pracodawcę się trafi. Tego typu wynagrodzenia są wypłacane w dużych firmach, często z udziałem Skarbu Państwa. Prywatne przedsiębiorstwa jednak rzadko kiedy wypłacają takie dodatki. Z oszczędności i z braku obowiązku. Przepisy wskazują jasno raczej na skupienie się na poprawie warunków pracy niż na wypłacaniu tego specyficznego „odszkodowania”. Najczęściej dodatek do wynagrodzenia z uwagi na świadczenie pracy w szkodliwych warunkach jest negocjowany przez pracowników lub związki zawodowe. Jeżeli pracodawca przyznaje swoim podwładnym dodatkowe wynagrodzenie, informacja o nim musi znaleźć się w dokumentach obowiązujących wewnątrz zakładu pracy. Jeśli pracujesz w warunkach pracy uznawanych za szkodliwe, zainteresuj się, czy dostajesz odpowiedni dodatek. Jeśli nie, postaraj się wynegocjować go ze swoim pracodawcą, lub zawalcz o niego z pomocą związków zawodowych. Zawody wykonujące swoją pracę w tak trudnych warunkach są zazwyczaj zawodami niezwykle potrzebnymi społecznie, dlatego trud i poświęcenie pracowników powinny być odpowiednio gratyfikowane. Najczęściej zadawane pytania Czym są szkodliwe warunki pracy? Szkodliwe warunki pracy to takie, które mają negatywny wpływ na zdrowie pracownika. Rozróżnia się trzy rodzaje warunków szkodliwych: szkodliwe, uciążliwe oraz niebezpieczne. Kto może przejść na wcześniejszą emeryturę? Do wcześniejszej emerytury prawo mają pracownicy wykonujący zawody obciążone szczególnymi warunkami. Do wykazu zawodów uprzywilejowanym do wcześniejszej emerytury należą między innymi górnicy. Jakie prawa ma pracownik wykonujący zawód w warunkach szkodliwych? Pracownik zatrudniony na stanowisku obciążonym szkodliwymi warunkami ma prawo do dodatku przyznawanego do emerytury z tytułu narażenia na choroby. Dodatek do emerytury może wynosić od 100 do 400 złotych. Osoby urodzone po 1948 r., które odpowiednio długo wykonywały prace szczególne wymienione w tzw. nowych wykazach, mogą ubiegać się o przyznanie emerytury pomostowej. Świadczenie to obliczane jest ze składek i kapitału początkowego zgromadzonych na indywidualnym koncie w ZUS. Na jakich zasadach przysługują emerytury pomostowe? Od 1 stycznia 2009 r. obowiązuje ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (tzw. ustawa pomostowa). Przewiduje ona przede wszystkim możliwość ubiegania się o emeryturę pomostową przez osoby, które odpowiednio długo były zatrudnione przy pracach wymienionych w tej ustawie. Ustalenie prawa do tego świadczenia uzależnione jest również od spełnienia innych warunków, w tym od ukończenia odpowiedniego wieku oraz udowodnienia wymaganego stażu pracy szczególnejUstawa pomostowa zawiera definicję pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, która uprawnia do uzyskania emerytury pomostowej. Pracami w szczególnych warunkach w rozumieniu tej ustawy są prace związane z czynnikami ryzyka, które:z dużym prawdopodobieństwem mogą spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia (wraz z upływem wieku pracownika),wykonywane są w szczególnych warunkach środowiska pracy,determinowane są siłami natury lub procesami technologicznymi,mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej lub medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Pracami w szczególnych warunkach są prace pod ziemią, na wodzie i pod wodą, w powietrzu, w warunkach gorącego i zimnego mikroklimatu, bardzo ciężkie prace fizyczne, prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, a także ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem kolei prace o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy pomostowej to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia tej Księgowość i KadrySzczegółowy wykaz prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zawierają załączniki nr 1 i 2 do ustawy pomostowej. Są to tzw. nowe wykazy prac, w odróżnieniu od starych wykazów (A i B) stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Te ostatnie uprawniają do uzyskania wcześniejszej emerytury, o czym pisaliśmy w nr 2/2013 pomostowa na ogólnych zasadachDla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przewidziane zostały różne możliwości uzyskania emerytury pomostowej. Pierwsza z nich uregulowana jest w art. 4 ustawy i dotyczy osób, które spełniają łącznie następujące warunki:urodziły się po 31 grudnia 1948 r.,osiągnęły wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,udowodniły okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,udowodniły okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,wykonywały przed 1 stycznia 1999 r. (co najmniej przez jeden dzień) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w nowych wykazach obowiązujących od 1 stycznia 2009 r. bądź prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione w starych wykazach prac,po 31 grudnia 2008 r. wykonywały (co najmniej przez jeden dzień) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w nowych wykazach prac,rozwiązały stosunek Wysokość emerytury pomostowej Emeryturę pomostową na ogólnych zasadach mogą również uzyskać osoby, które po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywały pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionej w nowych wykazach prac. Taką możliwość przewiduje art. 49 ustawy dla tych pracowników, którzy na 1 stycznia 2009 r. udowodnili wymagany okres takiej pracy (co najmniej 15 lat) oraz spełnili pozostałe warunki przewidziane w art. 4 ustawy pomostowej wymagane do uzyskania zaznaczyć, że prawo do emerytury pomostowej na ogólnych zasadach mogą również nabyć żołnierze zawodowi oraz funkcjonariusze tzw. służb mundurowych ( Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Służby Więziennej), którzy nie spełniają warunków do nabycia prawa lub utracili prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób. Przy ustalaniu prawa do emerytury pomostowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy okresy służby traktuje się na równi z okresami pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Podlegają one sumowaniu przy ustalaniu wymaganego stażu pracy G. 15 czerwca 2013 r. ukończy 60 lat. Udowodnił 26 lat składkowych i 2 lata nieskładkowe. Od 1992 r. jest nieprzerwanie zatrudniony w PKP jako dyżurny ruchu, tj. przy pracy w szczególnych warunkach wymienionej w załączniku nr 1 do ustawy pomostowej. W związku z tym, że wykonywał tę pracę przez co najmniej 15 lat, a także przed 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2008 r., po ukończeniu 60 lat i rozwiązaniu stosunku pracy będzie mógł ubiegać się o przyznanie emerytury K. udowodniła dotychczas 18 lat składkowych i 3 lata nieskładkowe. Przez 17 lat pracowała jako nauczycielka w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, a zatem przy pracy o szczególnym charakterze wymienionej w załączniku nr 2 do ustawy pomostowej. Po jej zakończeniu w grudniu 2006 r. nie była już zatrudniona przy żadnej pracy wymienionej w nowych wykazach. Tym samym nie spełniła wymogu wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 r. Ponieważ na 1 stycznia 2009 r. udowodniła wymagany okres takiego zatrudnienia (15 lat), po ukończeniu 55 lat i rozwiązaniu stosunku pracy będzie mogła nabyć prawo do emerytury J. (urodzony w sierpniu 1953 r.) po ukończeniu 60 lat w sierpniu 2013 r. zamierza ubiegać się o przyznanie emerytury pomostowej. Ubezpieczony na początku swojej kariery zawodowej pełnił przez 9 lat służbę w Straży Granicznej. Po odejściu ze służby przez 8 lat był zatrudniony jako kontroler ruchu lotniczego (tj. przy pracy o szczególnym charakterze wymienionej w pkt 2 załącznika nr 2 do ustawy). Ustalając prawo do emerytury pomostowej, ZUS zsumuje ubezpieczonemu okresy służby w Straży Granicznej oraz w lotnictwie. Dzięki temu zdoła on udowodnić 15-letni staż pracy szczególnej wymagany do przyznania emerytury pomostowej na ogólnych również: Forum Kadry - ZUS i PłacePomostówka na szczególnych zasadachUstawa pomostowa przewiduje również (w art. 5-10 ustawy) możliwość uzyskania emerytury pomostowej na tzw. szczególnych zasadach, po ukończeniu niższego wieku emerytalnego niż 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Taka emerytura przysługuje pracownikom wykonującym prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w określonych punktach załącznika nr 1 lub 2 do ustawy pomostowej. Aby uzyskać to świadczenie, muszą oni przede wszystkim spełnić określone warunki przewidziane do uzyskania emerytury pomostowej na ogólnych zasadach, okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,przed 1 stycznia 1999 r. wykonywać (co najmniej przez jeden dzień) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w nowych wykazach bądź prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione w starych wykazach,po 31 grudnia 2008 r. wykonywać (co najmniej przez jeden dzień) pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienioną w nowych wykazach,rozwiązać stosunek uzyskania emerytury pomostowej na szczególnych zasadach jest również ukończenie obniżonego wieku emerytalnego. Wiek ten wynosi 50 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn (np. w przypadku maszynistów pojazdów trakcyjnych, pracowników lotnictwa, czy ratowników górskich) albo 55 lat zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn (np. w przypadku pracowników portów morskich). Ponadto, aby uzyskać emeryturę pomostową na szczególnych zasadach, trzeba udowodnić wymagany okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionej w określonych punktach załącznika nr 1 lub nr 2 do ustawy pomostowej. Okres ten wynosi na ogół 15 lat, choć dla niektórych grup zawodowych (np. pracowników ratownictwa górskiego) przewidziany jest krótszy, tj. 10-letni odniesieniu do niektórych grup pracowników przepisy przewidują również dodatkowy warunek uzyskania orzeczenia o niezdolności do wykonywania pracy w danym warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej na szczególnych zasadach, w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, przedstawia tabela na „Warunki wymagane do uzyskania emerytury pomostowej na szczególnych zasadach w zależności od rodzaju wykonywanej pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze”.Podobnie jak ma to miejsce w przypadku emerytury pomostowej przyznawanej na ogólnych zasadach, pomostówka na szczególnych zasadach może być przyznana również tym osobom, które po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywały pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionej w nowych wykazach prac. Muszą one jednak posiadać na 1 stycznia 2009 r. wymagany okres takiej pracy oraz spełnić pozostałe warunki wymagane do przyznania tego zaznaczyć, że pracownicy, którzy mają możliwość nabycia prawa do emerytury pomostowej na szczególnych zasadach (po ukończeniu wieku emerytalnego niższego niż 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn), jeśli nie spełnią jednego z warunków wymaganych do przyznania tego świadczenia (np. nie uzyskają orzeczenia stwierdzającego niezdolność do wykonywania określonej pracy), mają możliwość przejścia na emeryturę pomostową przyznawaną na ogólnych zasadach (a zatem z tytułu ukończenia wieku emerytalnego wynoszącego 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn).PrzykładJan G. (urodzony w czerwcu 1958 r.) udowodnił ogółem 27 lat składkowych i nieskładkowych. W latach 1995–2011 pracował w hutnictwie przy obsłudze pieców odlewniczych (tj. przy pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 6 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej). Z pracy tej musiał zrezygnować ze względu na swój stan zdrowia i wydanie przez lekarza medycyny pracy orzeczenia o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach w hutnictwie. Następnie nie podjął żadnego zatrudnienia. Jan G. po ukończeniu 55 lat w czerwcu 2013 r. spełni zatem ostatni z warunków wymaganych do przyznania emerytury pomostowej na szczególnych zasadach. Jeśli zgłosi wniosek o to świadczenie, ZUS wyda w tej sprawie pozytywną K. (urodzony w marcu 1956 r.) udowodnił 26–letni staż ubezpieczeniowy. Przez 10 lat (w latach 1994–2003) był zatrudniony w PKP jako kierownik pociągu. Od 1 stycznia 2004 r. wykonuje zatrudnienie jako starszy specjalista w biurze Polskich Linii Kolejowych, gdyż lekarz medycyny pracy orzekł, że jest on niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy. Mimo że po 31 grudnia 2008 r. ubezpieczony nie pracował w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w nowych wykazach, po rozwiązaniu stosunku pracy może ubiegać się o przyznanie emerytury pomostowej na szczególnych zasadach. Na 1 stycznia 2009 r. udowodnił bowiem wymagany do przyznania pomostówki 10-letni staż pracy w charakterze maszynisty pojazdu trakcyjnego i spełnił pozostałe warunki wymagane do przyznania tego świadczenia.\PrzykładAndrzej D. udowodnił 27 lat składkowych i nieskładkowych, w tym 9-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach jako pilot samolotu w latach 1993–2011. W lutym 2013 r. ukończył 55 lat. Komisja lotniczo-lekarska nie wydała jednak orzeczenia o niezdolności do wykonywania pracy pilota. W związku z tym ZUS nie mógł przyznać mu emerytury pomostowej na szczególnych zasadach. Ubezpieczony będzie mógł jednak nabyć prawo do tego świadczenia po ukończeniu 60 lat (na podstawie art. 4 ustawy pomostowej).Warunki wymagane do uzyskania emerytury pomostowej na szczególnych zasadach w zależności od rodzaju wykonywanej pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze Rodzaj pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze Warunki wymagane do uzyskania emerytury pomostowej 1 2 Prace w powietrzu wykonywane na statkach powietrznych przez personel pokładowy oraz prace pilotów statków powietrznych (pilot, instruktor). ● osiągnięcie wieku wynoszącego co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn, ● udowodnienie zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przy pracach na statkach powietrznych przez co najmniej 15 lat, ● uzyskanie orzeczenia o niezdolności do wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 105–107 ustawy z 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze. Prace w morskich portach handlowych oraz przedsiębiorstwach pomocniczych działających na rzecz tych portów, zwanych portami morskimi (tj. prace fizyczne ciężkie bezpośrednio przy przeładunku w ładowniach statku oraz prace operatorów żurawi wieżowych, do obsługi których są wymagane uprawnienia kategorii IŻ lub równorzędne oraz dźwignic portowych lub stoczniowych). ● osiągnięcie wieku wynoszącego co najmniej 55 lat, ● udowodnienie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w portach morskich przez co najmniej 15 lat. 1. Prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy) 2. Prace bezpośrednio przy ręcznej obróbce wykańczającej odlewy: usuwanie elementów układu wlewowego, ścinanie, szlifowanie powierzchni odlewów oraz ich malowanie na gorąco 3. Prace bezpośrednio przy obsłudze wielkich pieców oraz pieców stalowniczych lub odlewniczych 4. Prace murarskie bezpośrednio w piecach hutniczych, odlewniczych, bateriach koksowniczych oraz w piecach do produkcji materiałów ceramicznych 5. Prace bezpośrednio przy ręcznym zestawianiu surowców lub ręcznym formowaniu wyrobów szklanych w hutnictwie szkła 6. Prace bezpośrednio przy kuciu ręcznym w kuźniach 7. Prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych 8. Prace bezpośrednio przy obsłudze ciągów walcowniczych: przygotowanie, dozorowanie pracy walców lub samotoków, ingerencja przy wypadaniu i zaklinowaniu materiałów 9. Prace przy obsłudze dźwignic bezpośrednio przy wytapianiu surówki, stopów żelaza lub metali nieżelaznych. ● osiągnięcie wieku wynoszącego co najmniej 55 lat, ● udowodnienie okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach w hutnictwie wynoszącego co najmniej 15 lat, ● uzyskanie orzeczenia lekarza medycyny pracy o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w kolumnie sąsiedniej. 1. Prace nurka lub kesoniarza, prace w komorach hiperbarycznych 2. Prace rybaków morskich 3. Prace bezpośrednio przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest lub prace rozbiórkowe związane z ich usuwaniem. ● osiągnięcie wieku wynoszącego co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn, ● udowodnienie okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach (przy pracach wymienionych obok), wynoszącego co najmniej 10 lat Prace maszynistów pojazdów trakcyjnych (maszynista pojazdów trakcyjnych, maszynista instruktor, maszynista zakładowy, maszynista wieloczynnościowych i ciężkich maszyn do kolejowych robót budowlanych i kolejowej sieci trakcyjnej, kierowca lokomotywy spalinowej o mocy do 300 KM, pomocnik maszynisty pojazdów trakcyjnych) i kierowników pociągów. ● osiągnięcie wieku wynoszącego co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn, ● udowodnienie okresu zatrudnienia jako maszynista pojazdów trakcyjnych (przy pracach wymienionych obok) wynoszącego co najmniej 15 lat, ● uzyskanie orzeczenia lekarza medycyny pracy o niezdolności do wykonywania prac jako maszynista pojazdów trakcyjnych. Prace w charakterze członka zawodowych ekip ratownictwa górskiego. ● osiągnięcie wieku wynoszącego co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn, ● udowodnienie okresu pracy jako członek zawodowych ekip ratownictwa górskiego, wynoszącego co najmniej 10 lat. Emerytura pomostowa dla górników Odrębna możliwość uzyskania emerytury pomostowej została przewidziana dla osób, które przez odpowiednio długi okres wykonywały prace górnicze, o których mowa w art. 50c ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (tzw. ustawy emerytalnej). Chodzi o prace: pod ziemią w kopalniach węgla, rud i kruszców, surowców ogniotrwałych, glin szlachetnych, kaolinów, magnezytów, gipsu, anhydrytu, soli kamiennej i potasowej, fosforytów oraz barytu, pod ziemią przy głębieniu szybów w przedsiębiorstwach budowy kopalń oraz pod ziemią w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących dla tych kopalń roboty górnicze lub przy budowie szybów, pod ziemią w przedsiębiorstwach montażowych, przedsiębiorstwach maszyn górniczych, zakładach naprawczych i innych podmiotach wykonujących dla kopalń określone roboty budowlano-montażowe, roboty przy naprawie maszyn i wdrażaniu nowych urządzeń, na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów. Zobacz również: Czy można pracować i pobierać emeryturę pomostową Górnicy mogą nabyć prawo do emerytury pomostowej, jeśli wymienione prace wykonywali co najmniej przez 15 lat oraz osiągnęli wiek emerytalny wynoszący 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna). Ponadto, aby uzyskać prawo do emerytury pomostowej, muszą również spełnić pozostałe warunki wymagane do przyznania tego świadczenia na ogólnych zasadach, tj.: udowodnić okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, przed 1 stycznia 1999 r. wykonywać (przynajmniej przez 1 dzień) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w starych lub w nowych wykazach, po 31 grudnia 2008 r. wykonywać (przynajmniej przez 1 dzień) prace górnicze, o których mowa w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej lub jakąkolwiek inną pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienioną w nowych wykazach, rozwiązać stosunek pracy. Prawo do emerytury pomostowej mogą również nabyć osoby, które nie spełniają przedostatniego z wymienionych warunków, jeżeli na 1 stycznia 2009 r. posiadały co najmniej 15-letni okres wykonywania prac górniczych, o których mowa w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej oraz spełniły pozostałe warunki wymagane do przyznania emerytury pomostowej na ogólnych zasadach. Przykład Adam G. udowodnił 26 lat składkowych oraz 2 lata nieskładkowe. W maju 2013 r. ukończy 60 lat. Od 1 stycznia 2007 r. jest zatrudniony jako pracownik ochrony. Wcześniej wykonywał (przez ponad 15 lat) pracę górniczą pod ziemią w kopalni węgla kamiennego. Mimo że ubezpieczony nie wykonywał pracy szczególnej po 31 grudnia 2008 r., jeżeli rozwiąże stosunek pracy, będzie mógł nabyć prawo do emerytury pomostowej. Na 1 stycznia 2009 r. posiadał bowiem wymagany 15-letni okres pracy górniczej oraz spełnił pozostałe warunki wymagane do przyznania tego świadczenia. Ustalanie okresu pracy szczególnej Uzyskanie emerytury pomostowej w każdym przypadku uzależnione jest od udowodnienia wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ustalając ten staż ZUS stosuje pewne ogólne zasady jednakowe dla każdej emerytury pomostowej. Przy ustalaniu tego stażu uwzględnia wyłącznie okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w ramach stosunku pracy. Nie są wliczane, podobnie jak w przypadku wcześniejszych emerytur przyznawanych za pracę wymienioną w starych wykazach, okresy pracy szczególnej wykonywanej np. w ramach działalności gospodarczej czy umowy zlecenia. Przepisy wymagają również, aby zatrudnienie w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze było wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie są zatem zaliczane okresy, w których pracownik był zatrudniony np. na 1/2 lub 1/4 etatu. Ustalając wymagany staż pracy szczególnej ZUS nie uwzględnia również okresów niewykonywania tej pracy, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Nie są również zaliczane okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego oraz służby wojskowej, a w przypadku nauczycieli – dodatkowo okresy urlopu dla poratowania zdrowia, przebywania na urlopie na dalsze kształcenie się, czy pozostawania w stanie nieczynnym. Do okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wliczane są natomiast okresy urlopu wypoczynkowego. Zobacz również serwis: Składki na ubezpieczenie społecznePrzykład Bogdan D. przez 18 lat był zatrudniony jako kierowca autobusu, tj. przy pracy o szczególnym charakterze wymienionej w pkt 8 załącznika nr 2 do ustawy pomostowej. Przez 14 lat pracował na tym stanowisku w pełnym wymiarze czasu pracy, 3 lata na 3/4 etatu, a rok na 1/2 etatu. Ponadto przez 2 lata Bogdan D. był zatrudniony na tym samym stanowisku w ramach umowy zlecenia. Pracę w PKS zakończył w grudniu 2010 r. W sierpniu br. osiągnie wiek uprawniający do uzyskania emerytury pomostowej na ogólnych zasadach (60 lat) i chciałby wówczas wystąpić z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia. Jeśli tak zrobi, ZUS wyda decyzję odmowną. Przy ustalaniu wymaganego 15-letniego okresu pracy o szczególnym charakterze uwzględni bowiem wyłącznie 14 lat wykonywania tej pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Przykład Hanna J. przez 18 lat wykonywała w pełnym wymiarze czasu pracy pracę o szczególnym charakterze jako wychowawca w zakładzie poprawczym. W tym czasie łącznie przez 6 miesięcy przebywała na zwolnieniach lekarskich pobierając wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy oraz zasiłek chorobowy. Ponadto przez rok pobierała świadczenie rehabilitacyjne, a przez pół roku przebywała na urlopie dla poratowania zdrowia. Korzystała również z 2-letniego urlopu wychowawczego. W październiku br., po ukończeniu 55 lat i rozwiązaniu stosunku pracy zamierza ubiegać się o przyznanie emerytury pomostowej. Ustalając wymagany 15-letni okres zatrudnienia o szczególnym charakterze ZUS wyłączy okresy pobierania świadczeń chorobowych, urlopu dla poratowania zdrowia oraz urlopu wychowawczego. W związku z tym staż pracy o szczególnym charakterze wyniesie w przypadku Hanny J. 14 lat. Tym samym, aby nabyć prawo do emerytury pomostowej, musi ona przynajmniej jeszcze przez rok wykonywać pracę szczególną. Sumowanie różnych rodzajów pracy Ustalając wymagany staż pracy w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze ZUS może sumować okresy wykonywania różnych rodzajów takiej pracy. Zasady tego sumowania różnią się jednak w zależności od tego, czy chodzi o pomostówkę przyznawaną na ogólnych czy na szczególnych zasadach. Przy ustalaniu co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymaganego do przyznania emerytury pomostowej na ogólnych zasadach ZUS zalicza okresy wykonywania tej pracy zarówno po 31 grudnia 2008 r., jak i przed 1 stycznia 2009 r. Mogą być w tym przypadku doliczone również okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione w starych wykazach, jeżeli przypadają one przed wejściem w życie ustawy pomostowej, tj. przed 1 stycznia 2009 r. Doliczając prace wymienione w wykazie A ZUS może również wliczyć okresy zatrudnienia na kolei i pracy górniczej w rozumieniu ustawy emerytalnej, jeżeli zostały przebyte do końca 2008 r., a także okresy służby w Policji, UOP, BOR, Służbie Więziennej. W dużo bardziej rygorystyczny sposób ustalany jest staż pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymagany do przyznania emerytury pomostowej na szczególnych zasadach. W tym przypadku możliwe jest uwzględnienie jedynie okresów wykonywania takiej pracy, która została wymieniona w odpowiednim przepisie na podstawie którego emerytura jest przyznawana (a konkretnie w określonym punkcie jednego z nowych wykazów prac). ZUS nie uwzględni zatem w tym przypadku nawet okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionych w innych punktach nowych wykazów. Nie ma też możliwości doliczenia okresów zatrudnienia przy pracach wymienionych w starych wykazach prac, jak również okresów służby i zatrudnienia na kolei. Przykład Krzysztof R. udowodnił łącznie 25 lat składkowych oraz 2 lata nieskładkowe. Niedługo po ukończeniu szkoły zawodowej (w styczniu 1995 r.) podjął służbę w Policji, ale został z niej zwolniony po 2 latach. Następnie był zatrudniony przez 4 lata w szczególnych warunkach w transporcie jako kierowca samochodu ciężarowego (tj. przy pracy wymienionej w wykazie A, dział VIII rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego). Od 1 stycznia 2001 r. wykonuje pracę o szczególnym charakterze wymienioną w pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy pomostowej (prace kierowców pojazdów uprzywilejowanych). W czerwcu br. ubezpieczony ukończy 60 lat. Po rozwiązaniu stosunku pracy zamierza zgłosić wniosek o przyznanie emerytury pomostowej. Ustalając 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymagany do przyznania emerytury pomostowej ZUS zaliczy wszystkie wymienione okresy pracy szczególnej. Dzięki temu ubezpieczony spełni warunek wykonywania jej przez co najmniej 15 lat. Przykład Anna G. nieprzerwanie od 1 stycznia 1997 r. jest zatrudniona w szczególnych warunkach w przemyśle lekkim przy pracach wymienionych w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego. Prace te nie zostały jednak wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych. W lipcu 2013 r. ubezpieczona zamierza wystąpić z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej. Ustalając 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach ZUS zaliczy ubezpieczonej jedynie 12 lat wykonywania pracy w przemyśle lekkim przed 1 stycznia 2009 r. W związku z tym ubezpieczona nie spełni warunku posiadania 15 lat pracy w szczególnych warunkach wymaganego do przyznania emerytury pomostowej. Przykład Zenon K. udowodnił 25 lat składkowych oraz 3 lata nieskładkowe. Przez pierwsze 12 lat swojej kariery zawodowej pracował w budownictwie przy produkcji cementu (tj. przy pracy wymienionej w dziale V wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego). Od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2012 r. pracował w hutnictwie, wykonując najpierw (przez rok) prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt 15 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej, następnie (przez 6 lat) prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt 7 tego załącznika, a później (przez 8 lat) prace wymienione w pkt 5 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej. Z tej ostatniej pracy musiał odejść ze względu na wydanie przez lekarza medycyny pracy orzeczenia stwierdzającego, że jest on niezdolny do wykonywania takiej pracy. W czerwcu br. Zenon K. ukończy 55 lat i zamierza zgłosić wniosek o przyznanie emerytury pomostowej na szczególnych zasadach. Jeśli tak zrobi, ZUS wyda w tej sprawie decyzję odmowną. Ustalając wymagany 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach uwzględnione bowiem zostaną wyłącznie okresy pracy w hutnictwie wymienione w pkt 5 i 7 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej (łącznie 14 lat). Nie będzie natomiast możliwe zaliczenie rocznego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach w hutnictwie przy pracy wymienionej w punkcie 15 załącznika nr 1, a także 12 lat pracy szczególnej w budownictwie wymienionej w starych wykazach prac. Okresy wliczane do stażu ubezpieczeniowego Uzyskanie emerytury pomostowej (zarówno przyznawanej na ogólnych, jak i na szczególnych zasadach, a także z tytułu wykonywania pracy górniczej) uzależnione jest również od udowodnienia łącznego okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Przy ustalaniu, czy został spełniony ten warunek, ZUS uwzględnia okresy składkowe wymienione w art. 6 ustawy emerytalnej (np. okresy zatrudnienia, prowadzenia działalności gospodarczej, wykonywania umowy zlecenia) oraz okresy nieskładkowe wskazane w art. 7 tej ustawy (np. okresy pobierania świadczeń chorobowych, opieki nad dzieckiem, odbywania studiów wyższych). Nie są natomiast uwzględniane tzw. okresy rolne wymienione w art. 10 ustawy emerytalnej. Ustalając wymagany staż ubezpieczeniowy ZUS stosuje ogólną zasadę, zgodnie z którą okresy nieskładkowe mogą być uwzględnione jedynie w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Przykład Marek G. przepracował 18 lat w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy pomostowej. Oprócz tego udowodnił 9 lat nieskładkowych oraz 4 lata opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Niedługo zamierza zgłosić wniosek o przyznanie emerytury pomostowej. Ustalając wymagany w przypadku mężczyzn co najmniej 25-letni staż ubezpieczeniowy ZUS uwzględni ubezpieczonemu, obok 18 lat składkowych, jedynie 6 lat nieskładkowych (1/3 z 18 lat). Nie będzie natomiast możliwe zaliczenie okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Oznacza to, że wnioskodawca będzie miał jedynie 24-letni staż ubezpieczeniowy, co nie pozwoli na przyznanie mu przez ZUS emerytury pomostowej. Ustalenie wysokości emerytury pomostowej W odróżnieniu od wcześniejszych emerytur przysługujących z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (obliczanych według tzw. dotychczasowych zasad), emerytura pomostowa obliczana jest w kapitałowy sposób, właściwy dla nowych emerytur. Emerytura pomostowa stanowi wynik podzielenia podstawy obliczenia emerytury (tj. zgromadzonych na koncie w ZUS składek emerytalnych z uwzględnieniem ich waloryzacji oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat (bez względu na to, w jakim faktycznie wieku znajduje się osoba wnioskująca o emeryturę pomostową). Tablicę średniego dalszego trwania życia ogłasza corocznie Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim, w formie komunikatu. Tablica ta stanowi podstawę do obliczenia emerytur ustalanych na podstawie wniosków zgłoszonych od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku kalendarzowego. Zgodnie z tablicą obowiązującą od 1 kwietnia 2013 r. średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat wynosi 255,2 miesiąca. W przypadku pracownika przechodzącego na emeryturę pomostową, który jest członkiem OFE, przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury składki na ubezpieczenie emerytalne, zewidencjonowane na jego koncie w ZUS, zwiększane są przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52 : 12,22. Przykładowo, zwiększenie składek emerytalnych za miesiąc, w którym wysokość składki zewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego wyniosła 550 zł będzie wyglądało następująco: 550 zł x 19,52 = 10 736 zł : 12,22 = 878,56 zł. Obliczona w powyższy sposób kwota emerytury pomostowej nie może być niższa niż gwarantowana w ustawie emerytalnej kwota najniższej emerytury (od 1 marca 2013 r. – 831,15 zł). Przykład Henryk K., niebędący członkiem OFE, po ukończeniu 60 lat w marcu 2013 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej. Wysokość składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem ich waloryzacji wyniosła 76 250 zł, a kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego 340 230 zł. ZUS ustalił wysokość emerytury pomostowej w następujący sposób: Epom = 76 250 zł + 340 230 zł = 1634,54 zł 254,8 Warunki pobierania świadczenia Emerytura pomostowa nie ma charakteru dożywotniego. Przysługuje najpóźniej do czasu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego. Prawo do tego świadczenia może również ustać wcześniej, w razie nabycia uprawnień do wcześniejszej emerytury. Osoba uprawniona do emerytury pomostowej, która zamierza pobierać to świadczenie, nie może wykonywać po jego przyznaniu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wykonywanie takiej pracy skutkuje zawsze zawieszeniem prawa do tego świadczenia. Świadczeniobiorca może natomiast uzyskiwać przychód z tytułu zatrudnienia niebędącego pracą szczególną. Jeśli jednak jest to działalność podlegająca obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, przychód ten nie może przekroczyć określonych progów zarobkowych. Wypłata świadczenia w pełnej wysokości możliwa jest w przypadku, gdy zarobki świadczeniobiorcy nie przekraczają 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (od 1 marca do 30 czerwca 2013 r. - 2583,30 zł). Jeśli są wyższe od tego limitu, ale nie przekraczają wyższego progu zarobkowego równego 130% przeciętnego wynagrodzenia (od 1 marca do 30 czerwca 2013 r. - 4797,40 zł), emerytura pomostowa jest zmniejszana o kwotę przekroczenia niższego progu zarobkowego, nie więcej jednak niż o maksymalną kwotę zmniejszenia (od 1 marca 2013 r. do 28 lutego 2014 r. – 549,12 zł). Jeżeli natomiast przychód osoby uprawnionej przekracza ten wyższy limit, emerytura pomostowa podlega zawieszeniu. Osoba uprawniona do emerytury pomostowej zobowiązana jest powiadomić ZUS o podjęciu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także o zatrudnieniu przy innej pracy. W tym drugim przypadku powinna podać, czy uzyskiwany przychód skutkuje zmniejszeniem lub zawieszeniem świadczenia. Po zakończeniu roku kalendarzowego musi z kolei powiadomić ZUS o wysokości zarobków uzyskanych w całym poprzednim roku kalendarzowym. Przykład Anna P. od marca 2012 r. jest uprawniona do emerytury pomostowej. W styczniu 2013 r. ponownie podjęła pracę o szczególnym charakterze (jako nauczyciel w młodzieżowym ośrodku socjoterapii). Uzyskuje z tego tytułu przychód w wysokości nieprzekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Fakt podjęcia pracy wymienionej w załącznikach do ustawy pomostowej spowodował, że ZUS zawiesił prawo Anny P. do pobieranego dotychczas świadczenia. Przykład Grzegorz K. od grudnia 2012 r. ma ustalone prawo do emerytury pomostowej. W lutym br. podjął ponownie zatrudnienie w ramach umowy zlecenia. Uzyskuje z tego tytułu przychód w miesięcznej wysokości 3650 zł brutto. Przed rozpoczęciem tej pracy powiadomił ZUS o zamiarze uzyskiwania przychodu w wysokości skutkującej zmniejszeniem świadczenia. Na tej podstawie ZUS wypłaca mu emeryturę pomostową w wysokości pomniejszonej o maksymalną kwotę zmniejszenia, tj. o 549,12 prawna: art. 3–17, art. 49 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych ( Nr 237 poz. 1656; z 2012 r. poz. 1656) art. 5–7, art. 26 ust. 3–5, art. 50c ust. 1, art. 104 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( z 2009 r. Nr 153, poz. 1227; ost. zm. z 2013 r. poz. 240)rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Nr 8, poz. 43; ost. zm. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118) komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 23 marca 2012 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn ( z 2012 r. poz. 182) komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 26 marca 2013 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn ( z 2013 r. poz. 193) Praca w szczególnych warunkach może spowodować nawet trwałe uszkodzenie zdrowia pracownika. Z kolei praca o szczególnym charakterze wymaga od pracownika dużej sprawności psychofizycznej oraz odpowiedzialności. Pracownicy wykonujący pracę w szczególnych warunkach oraz pracę o szczególnym charakterze z całą pewnością zasługują na szczególną ochronę prawną oraz przywileje. Jednym z nich jest możliwość przejścia na emeryturę w niższym wieku niż ten powszechnie przyjęty. Prace tego typu wykonywane w starszym wieku mogą przyczynić się nawet do powstania trwałego uszczerbku na zdrowiu. Praca w szczególnych warunkach różni się od pracy o szczególnym charakterze. Oba rodzaje pracy zdefiniowane zostały w art. 3 Ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. W tym akcie prawnym można znaleźć również szczegółowy wykaz prac w szczególnych warunkach oraz prac zaliczanych do tych o szczególnym charakterze. Prace te związane są z czynnikami ryzyka. Z kolei do czynników, o których mowa w zdaniu poprzednim zalicza się pracę pod ziemią, na oraz pod wodą, w powietrzu. Zalicza się tu także prace determinowane procesami technologicznymi, czyli w warunkach gorącego i zimnego mikroklimatu, prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, jak również bardzo ciężkie prace fizyczne oraz ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała. Zobacz też: Kiedy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę? To właśnie te czynniki ryzyka mogą wraz z wiekiem przyczyniać się do trwałego uszkodzenia zdrowia. Do prac w szczególnych warunkach należą: Prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu; Prace udostępniające lub eksploatacyjne związane z urabianiem minerałów skalnych; Prace pod ziemią bezpośrednio przy drążeniu tuneli w górotworze; Prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy); Prace bezpośrednio przy ręcznej obróbce wykańczającej odlewy: usuwanie elementów układu wlewowego, ścinanie, szlifowanie powierzchni odlewów oraz ich malowanie na gorąco; Prace bezpośrednio przy obsłudze wielkich pieców oraz pieców stalowniczych lub odlewniczych; Prace murarskie bezpośrednio w piecach hutniczych, odlewniczych, bateriach koksowniczych oraz w piecach do produkcji materiałów ceramicznych; Prace bezpośrednio przy ręcznym zestawianiu surowców lub ręcznym formowaniu wyrobów szklanych w hutnictwie szkła; Prace bezpośrednio przy kuciu ręcznym w kuźniach; Prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych; Prace bezpośrednio przy obsłudze ciągów walcowniczych: przygotowanie, dozorowanie pracy walców lub samotoków, ingerencja przy wypadaniu i zaklinowaniu materiałów; Prace przy obsłudze dźwignic bezpośrednio przy wytapianiu surówki, stopów żelaza lub metali nieżelaznych; Prace bezpośrednio przy produkcji koksu w bateriach koksowniczych; Prace bezpośrednio przy wypychaniu koksu z baterii koksowniczych, gaszeniu lub sortowaniu koksu; Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie; Prace bezpośrednio przy ręcznym załadunku lub wyładunku pieców komorowych wyrobami ogniotrwałymi; Prace bezpośrednio przy ręcznym załadunku lub rozładunku gorących wyrobów ceramicznych; Prace bezpośrednio przy formowaniu wyrobów ogniotrwałych wielkogabarytowych przy użyciu ręcznych narzędzi wibracyjnych; Prace przy ręcznym formowaniu, odlewaniu, czyszczeniu lub szkliwieniu wyrobów ceramicznych; Prace nurka lub kesoniarza, prace w komorach hiperbarycznych; Prace fizyczne ciężkie bezpośrednio przy przeładunku w ładowniach statku; Prace rybaków morskich; Prace na statkach żeglugi morskiej; Prace na morskich platformach wiertniczych; Prace w powietrzu wykonywane na statkach powietrznych przez personel pokładowy; Prace bezpośrednio przy obsłudze urządzeń wiertniczych i wydobywczych przy poszukiwaniu złóż ropy naftowej lub gazu ziemnego; Prace bezpośrednio przy obróbce odwiertów w górnictwie otworowym: ropy naftowej lub gazu ziemnego; Prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.); Prace bezpośrednio przy malowaniu, nitowaniu lub montowaniu elementów wyposażenia w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.); Prace wewnątrz cystern, kotłów, a także zbiorników o bardzo małej kubaturze po substancjach niebezpiecznych; Prace przy ręcznym układaniu na gorąco nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych; Prace bezpośrednio przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest lub prace rozbiórkowe związane z ich usuwaniem; Prace garbarskie bezpośrednio przy obróbce mokrych skór; Prace bezpośrednio przy zrywce lub ręcznej ścince drzew przenośną pilarką z piłą łańcuchową; Prace w pomieszczeniach o narzuconej technologią temperaturze powietrza poniżej 0°C; Prace fizyczne ciężkie w podziemnych kanałach ściekowych; Prace tancerzy zawodowych związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym; Prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym; Prace przy kuciu ręcznym w kuźniach przemysłowych oraz obsłudze młotów mechanicznych; Prace przy produkcji węglików spiekanych, elektrod, rud i walczaków oraz żelazostopów. Prace o szczególnym charakterze Praca o szczególnym charakterze wymaga od pracownika dużej sprawności psychofizycznej oraz odpowiedzialności. Do prac o szczególnym charakterze należą: Prace pilotów statków powietrznych (pilot, instruktor); Prace kontrolerów ruchu lotniczego; Prace mechaników lotniczych związane z bezpośrednią obsługą potwierdzającą bezpieczeństwo statków powietrznych na płycie lotniska; Prace nawigatorów na statkach morskich oraz pilotów morskich; Prace maszynistów pojazdów trakcyjnych (maszynista pojazdów trakcyjnych, maszynista instruktor, maszynista zakładowy, maszynista wieloczynnościowych i ciężkich maszyn do kolejowych robót budowlanych i kolejowej sieci trakcyjnej, kierowca lokomotywy spalinowej o mocy do 300 KM, pomocnik maszynisty pojazdów trakcyjnych) i kierowników pociągów; Prace bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów metra (dyżurny ruchu, nastawniczy, manewrowy, ustawiacz, zwrotniczy, rewident taboru bezpośrednio potwierdzający bezpieczeństwo pociągu, dyspozytor ruchu metra, dyżurny ruchu i stacji metra); Prace funkcjonariuszy straży ochrony kolei; Prace kierowców autobusów, trolejbusów oraz motorniczych tramwajów w transporcie publicznym; Prace kierowców pojazdów uprzywilejowanych; Prace kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne wymagające oznakowania pojazdu tablicą ostrzegawczą barwy pomarańczowej, zgodnie z przepisami Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r.; Prace operatorów reaktorów jądrowych; Prace operatorów żurawi wieżowych, do obsługi których są wymagane uprawnienia kategorii IŻ lub równorzędne oraz dźwignic portowych lub stoczniowych; Prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego; Prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego; Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu; Prace bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energię elektryczną lub cieplną; Prace elektromonterów bezpośrednio przy usuwaniu awarii oraz eksploatacji napowietrznych sieci elektroenergetycznych w warunkach prac pod napięciem; Prace członków zespołów ratownictwa medycznego; Prace członków zawodowych ekip ratownictwa (chemicznego, górskiego, morskiego, górnictwa otworowego); Prace pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej uczestniczących bezpośrednio w akcjach ratowniczych; Prace nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, ośrodkach szkolno-wychowawczych, schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych; Prace personelu sprawującego opiekę nad mieszkańcami domów pomocy społecznej dla przewlekle psychicznie chorych, niepełnosprawnych intelektualnie dzieci i młodzieży lub dorosłych; Prace personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami; Prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Opracowano na podstawie: Ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

jeden dzień pracy w warunkach szczególnych